Als je een eigen bedrijf start, dan is financiering van je bedrijf één van de belangrijkste dingen waar je mee bezig gaat. Financiering via een bancaire lening is niet de enige manier om je bedrijf te financieren. Er zijn, afhankelijk van de fase waarin je als ondernemer zit, ook andere en  “logische” vormen van financiering.

Welke fasen er zoals te onderkennen zijn, en op welke partijen je in de verschillende fasen een beroep zou kunnen doen zetten we onderstaand uiteen.  Wat wordt er bedoeld met early stage of first round financiering? Wie zijn de belangrijkste spelers en welke bedragen investeren ze over het algemeen? Wat zijn business angels en waarom zijn ze belangrijk voor startende ondernemers? Wat moet je weten voordat je aanklopt bij een durfkapitalist? Kortom:  een samenvatting en de belangrijkste aanspreekpunten op Kennispark Twente.

Ondernemerschap en financiering

Dé levensloop van een onderneming kan aan de hand van onderstaande grafiek worden weergegeven.  Hierna worden per fase de verschillende mogelijkheden globaal besproken.

(Pre-)Seedkapitaal (max € 50.000)

Elke onderneming begint met een goed, of beter: een geweldig idee. Voordat dit idee ook écht werkt en het geld oplevert kost het vaak veel tijd en (dus) geld. Geld dat je in deze fase van je onderneming nodig hebt noem je ook wel (Pre-) Seed kapitaal. (Pre-)Seed kapitaal is bedoeld om bedrijven te helpen een idee verder te ontwikkelen, het eerste product te maken en te verkopen. Bedrijven die hiervoor in aanmerking komen zijn vaak ongeveer een jaar oud en hebben veelal nog niet eerder een product voor commerciële doeleinden geproduceerd. Veelal is er één persoon, dé ondernemer, fulltime mee belast,  en is er nog geen definitief managementteam en/of organisatie. Veel komt neer op de schouders van deze ene ondernemer. Een goed ondernemingsplan vormt de basis voor het nemen van volgende stappen. (Pre-)seed kapitaal wordt meestal verkregen uit (meestal een combinatie van):

• eigen spaargeld, een eigen creditcard of tweede hypotheek
• spaargeld van vrienden en familie
• faciliteiten door derden beschikbaar gesteld. Denk bijv goedkope huisvesting, huur/lease van instrumentarium, etc. (bijvoorbeeld High Tech Factory)
• subsidies (regionaal, landelijk, sectorgewijs)
• beperkt beschikbare leningen of bancaire instrumenten (Kennispark kent de  TOP-regeling, banken hebben diverse micro- of starters kredieten)

Start-up kapitaal (max €100.000,-)

Start-up kapitaal is het geld dat nodig is om je bedrijf echt van de grond te krijgen: alles wat essentieel is voor de finale productontwikkeling en feitelijke productlancering. Vaak hebben ondernemingen in deze fase al één of enkele betalende klanten. Dit is voor (private) investeerders vaak een belangrijke voorwaarde: een bewezen aansluiting met de markt. Naarmate er meer zekerheden zijn (klanten) is ook de bank eerder bereid om in deze fase mee te doen. Ook in deze fase is het hebben van een goed ondernemingsplan dus essentieel. Duidelijk moet zijn hoevéél geld je nodig hebt en ook waarvóór je het wilt gaan inzetten. Start-up kapitaal komt meestal van (een combinatie van):

• Informal Investors of Business Angels: in Twente is hiervoor het netwerk van Meesters van de Toekomst actief.
• spin-off fondsen van universiteiten of onderzoeksinstellingen (bijvoorbeeld het Twente Technology Fund of UTIV)
• Customerfinancing: in ruil voor een royalty financiert de klant (of leverancier) de verdere doorontwikkeling van het product
• Bancaire financiering via rekening courant

1st round financiering (€ max 500.000,-)

First round financiering van Venture Capital volgt na (pre-)seed en startup kapitaal. In deze fase kenmerkt zich de onderneming door het hebben van een managementteam en organisatie. Het eerste product is ontwikkeld en de markt reageert positief. Nú is de tijd om verder te groeien en om de aanwezige kansen te benutten. Belangrijk in deze fase is de mate waarin de starter (veelal vakinhoudelijk zéér kundige) in staat is om ook daadwerkelijk ondernemer te zijn. Veel starters komen tot de onderkenning dat zij voor het zijn van ondernemer bepaalde kennis en/of vaardigheden niet hebben. Ook het vinden en binnenhalen van nieuwe klanten is een specialisme an sich waar veel ondernemers mee worstelen. In deze fase kan de bijdragen van een goede informal investor een welkome aanvulling zijn. Niet alléén voor het geld, maar juist ook voor de onderkende omissies en voor de uitstraling naar de overige financiers (bijvoorbeeld: de bank)

First round kapitaal is vaak afkomstig van:

• business angels of informal investors, via bijvoorbeeld Meesters van de Toekomst
• Seed capital fondsen (bijvoorbeeld Twente Technology Fund)
• Bankkredieten en leningen, via bijvoorbeeld de ABN Amro Technodesk of de Rabobank Enschede Haaksbergen.
• Overheidssubsidies
• (semi)publieke investeringsfondsen, zoals PPM Oost

2nd round financiering (max € 2.000.000,-)

2nd round financiering heeft betrekking op het verder laten expanderen en (internationaal) laten groeien van het bedrijf. Deze vorm van financiering is bedoeld voor de eerste expansie van een gevestigd bedrijf, voor bijvoorbeeld het aannemen van gespecialiseerde werknemers, uitbreiden van marketingactiviteiten, en het aangaan van strategische allianties. Ook in deze fase kunnen informal investors en durfkapitalisten een belangrijke rol spelen. Er zijn twee soorten te onderscheiden: Series A round (voor marketing en medewerkers) en een Series B (voor strategische allianties). Dit onderscheid is gemaakt om nieuwe investeerders duidelijk te maken waar ze staan ten opzichte van andere bestaande investeerders.

2nd round financiering is veelal afkomstig van (een combinatie van):

• Informal Investors (bijvoorbeeld via Meester van de Toekomst)
• Participatie- of investeringsmaatschappijen (bijv PPM-Oost)
• Overige (landelijk opererende) Venture Capital investeerders (bijv. Inkef Capital en Prime Ventures). Voor een totaal overzicht: www.nvp.nl
• Banken

Gemiddelde bedragen

De bedragen die ondernemers van verschillende investeerders mogen verwachten kunnen sterk uiteenlopen. Een overzicht van de gemiddelde bedragen:

Belangrijk:

• Een lening of een krediet is “goedkoop geld”: je krijgt geld en je betaalt door rente en aflossing
• Een participatie is “slim geld”: je krijgt geld, kennis en kunde, maar je betaal door een aandelenbelang af te staan!

Dit is een wezenlijk verschil waar je je als ondernemer goed van bewust moet zijn.

Vragen?

Wil je over bovenstaande meer weten, of wil je meer weten over de verschillende  financieringsmogelijkheden binnen Kennispark Twente? Neem contact op met Radboud Dood, projectmanager Meesters van de Toekomst van OostNV