Snel wapen tegen gevaarlijke ziekten als sars

13 februari 2007

Snel wapen tegen gevaarlijke ziekten als sars

[bron: Twentsche Courant Tubantia, 6 februari 2007]

Ze hebben met hun vinding inmiddels de kolommen van 'Le Monde' gehaald. De Twentse wetenschappers dr. Aurel Ymeti en dr. Hans Kanger lijken dan ook een doorbraak in de voorkoming en bestrijding van gevreesde virusziekten als sars en vogelpest te hebben gemaakt. Zelfs het aids-veroorzakende HIV-virus kan met hun optische scanner worden herkend.

Een naam voor hun vinding hebben ze nog niet. De proefopstelling in het lab van de Universiteit Twente lijkt in de verste verten ook nog niet op het handzame apparaatje waarmee straks op vliegvelden, in ziekenhuizen, in stallen en in de jungle van Afrika binnen enkele minuten de meest uiteenlopende soorten ziekteverwekkende virussen kunnen worden opgespoord.
Een beetje speeksel of bloed van een mens of dier is voldoende om binnen enkele minuten te weten of er een virus aanwezig is en zo ja, in welke concentratie.
Scanners die stoffen herkennen en ze via lichtbundels vertalen in een soort streepjescode, zijn niet nieuw.
"Maar wij waren benieuwd of zo'n scanner ook virussen zou kunnen detecteren", legt natuurkundige Hans Kanger uit.
Om daar achter te komen, ontwikkelden Kanger en Ymeti de afgelopen anderhalf jaar een combinatie van een laser en een zeer gevoelige sensor, waarop antilichamen van één of meerdere soorten virussen kunnen worden aangebracht.
Het doel was om een snelle en nauwkeurige detectie van virussen te ontwikkelen. Ymeti: "Ook andere wetenschappers zijn hier mee bezig, maar de combinatie van snel én nauwkeurig was nog nergens gevonden."
Het echte Eureka-gevoel kwam toen de scanner niet alleen een virus bleek te kunnen herkennen, maar ook nog eens binnen enkele minuten 'ongelooflijk nauwkeurig' concentraties bleek weer te geven. "Zo nauwkeurig, dat-ie ook slechts één enkele viruscel ontdekt", legt Kanger uit.
"Vergelijk het maar met een knikkertje dat ergens op een kilometers lang fietspad valt en direct wordt gevonden."
De eerste resultaten van de scanner zijn bemoedigend. Kanger en Ymeti waarschuwen wel, dat het onderscheidend vermogen van hun vinding niet oneindig groot is.
"De sensor reageert op bepaalde hoofdtypen van virussen, aan de hand van de drager van het virus, zeg maar het jasje van de ziekteverwekker. Het kan best zijn dat de scanner niet alle subtypen virussen van elkaar kan onderscheiden, omdat ze hetzelfde jasje hebben."
De belangstelling voor de vinding is inmiddels zeer groot.
De UT zoekt voor de verdere ontwikkeling een bedrijf dat gespecialiseerd is in medische technologie.
Wellicht zou de scanner al binnen enkele jaren op de markt kunnen komen.
En de prijs van het apparaatje? Kanger en Ymeti zouden het niet kunnen zeggen. Ymeti: "De onderdelen kosten bij elkaar een paar duizend euro."