Hoe mooi zou het zijn als Twente fungeert als testlocatie voor drones? Achter de schermen wordt op regionaal, landelijk én Europees niveau hard gewerkt om dergelijke tests mogelijk te maken. De regelgeving staat nu nog in de weg, maar ergens in de nabije toekomst hopen we binnenkort de drones boven Kennispark te kunnen spotten.

Drones boven Kennispark, toekomstmuziek of realiteit?

Enschede zet zich in voor drones

De gemeente Enschede vindt het belangrijk dat er op verschillende plekken in de gemeente geëxperimenteerd kan worden met het inzetten van drones. Met deze testvluchten kan er gekeken worden naar thema’s als veiligheid, logistiek, technologie en de impact op de samenleving. Om deze testvluchten met zogenoemde ‘unmanned systems’ te kunnen maken, is het noodzakelijk dat op landelijk en Europees niveau de regelgeving versoepelt. Enschede maakt zich hard voor deze versoepeling. Zo is een delegatie uit Enschede eind juni 2017 op bezoek geweest bij het ministerie van Infrastructuur en Milieu (IenM) om de mogelijkheden te bespreken, waar ook nog eens verschillende vervolggesprekken uit voortkwamen. Deze delegatie bestond uit vertegenwoordigers van Space53, Saxion, Universiteit Twente, provincie Overijssel en gemeente Enschede. Het gesprek werd gehouden met juridische adviseurs en ambtenaren van het ministerie die onderdeel uitmaken van het dronesteam. Dit dronesteam moet in opdracht van de Directeur-Generaal Bereikbaarheid een versnelling op dit terrein realiseren. Op de agenda stond de wens om in Enschede te komen tot een aantal experimentele zones voor het testen van drones, waaronder boven het Kennispark Twente. De deelnemers kijken terug op een constructief en open gesprek tussen collega’s die allemaal, vanuit verschillende gezichtspunten, vooruitgang willen boeken in het dossier van de unmanned systems.

Hoge ambities: van Technology Base naar Kennispark Twente en verder

Enschede heeft met innovatiecluster Space53 hoge ambities voor het realiseren van verschillende testzones voor drones. De locaties die zij voor ogen hebben zijn allereerst binnen de beschermde omgeving van Technology Base Twente, maar op termijn ook in de ‘echte’ stad, zoals op Kennispark Twente, de campus van Universiteit Twente en de bedrijfsterreinen Transportcentrum en Marssteden.

Met de Enschedese presentaties en het gesprek daarover heeft Enschede een sterke indruk achtergelaten. Enschede speelt serieus en gedegen in op de kansen die unmanned systems bieden. Space53 heeft hun testlocatie op Technology Base Twente en vormt dus de eerst aangewezen locatie, maar ook de toekomstige mogelijkheden in andere testgebieden, zoals het Kennispark Twente en de directe betrokkenheid van de kennisinstellingen, vormen stuk voor stuk sterke pijlers onder de Enschedese ambitie.

Stap voor stap tot ontwikkeling komen

Het werkbezoek is belangrijk geweest voor de samenwerking en het uitwisselen van informatie. Helaas is het op korte termijn aanwijzen van experimentele zones een brug te ver, omdat de regelgeving daarvoor (nog) geen ruimte biedt, aldus het ministerie. IenM roept Enschede op om deze ontwikkeling stap voor stap aan te pakken. Via verschillende, elkaar snel opvolgende, ontheffingen ontstaat dan een – naar verwachting succesvol – trackrecord. En dat maakt het sneller mogelijk een ‘echte’ experimentele zone te realiseren. Al met al is in juni een belangrijke eerste stap gezet richting het gewenste einddoel: experimentele zones voor unmanned systems om de hoek van de kennisinstellingen.

Eerste stap gezet: Versoepeling regelgeving

Sinds de zomer van 2017 is er veel gebeurd. Begin oktober heeft het ministerie van I&M een voorstel openbaar gemaakt voor veel ruimere regels voor testlocaties voor drones. De nieuwe regelgeving is momenteel in consultatie en wordt op zijn vroegst volgend jaar ingevoerd. Deze regelgeving maakt het vanaf volgend jaar eenvoudiger om op vliegvelden te testen met drones die nog geen bewijs van luchtwaardigheid hebben. Ook hoeft de tester vanaf dat moment geen speciaal certificaat meer te hebben. Dit voorstel geeft Twente echter nog niet de gewenste ruimte om te testen op andere locaties, zoals in binnensteden of op bedrijventerreinen.

Naar een Europees eerlijk speelveld

Naast de lobby op nationaal niveau is ook het Europese speelveld van belang. Daarom organiseerden Enschede, de Regio en provincie Overijssel op 10 oktober 2017 een symposium in Brussel bij de Permanente Vertegenwoordiging van Nederland. Het verschil in regelgeving met betrekking tot unmanned systems binnen Europa stond hierbij centraal. Uitgangspunt is dat de regels voor het gebruik en testen van drones verder versoepeld moeten worden en gelijkwaardig moeten worden in heel Europa. Het pleidooi vormt de basis van een manifest dat, aangevuld met de opbrengsten en inzichten van de conferentie, wordt aangeboden aan de Europese Commissie. De initiatiefnemers hopen hiermee de ontwikkeling van de branche verder te stimuleren.

Veel banen

Dat de testlocaties meer te bieden hebben dan alleen het onderzoeken van bijvoorbeeld technologie, logistiek en de impact op de samenleving, bewijst een uitgebreid onderzoek van PwC. Het adviesbureau verwacht dat alleen al in Twente 1.500 banen in deze branche te verwachten valt. Het rapport beschrijft zelfs een Europees economisch potentieel van 14 tot 30 miljard euro op de lange termijn. Ook onderzocht PwC de verwachte ontwikkelingen in de drone-gerelateerde industrie en maakte een analyse van de kansen voor Twente. Die zijn kansrijk mits de wet- en regelgeving voor de ontwikkeling van testcentra en business cases wordt versoepeld.

Drones boven het kennispark: nabije toekomstmuziek?

Langs verschillende lijnen werken we in Enschede en Twente hard aan versoepeling van regelgeving voor de inzet van drones. Het netwerk rond die inzet staat als een huis. Europees en nationaal moet er nog wel het nodige werk verzet worden. Op dit moment bereidt Space53 enkele experimenten voor, die binnen afzienbare termijn moeten leiden tot de inzet van drones boven het Kennispark Twente. We houden u daarvan uiteraard op de hoogte.

Meld je aan voor de nieuwsbrief

is aanjager van innovatie op Kennispark Twente